Hoe ervaren jongeren in Leuven hun dagelijkse verplaatsingen door hun stad? Welke knelpunten ervaren zij dagelijks en wat stellen zij voor als oplossing? Het recent afgeronde project ‘Jonge Wegweters’ toonde hoe de mobiliteitsuitdagingen in Leuven niet alleen op de werktafel van het stadsbestuur liggen: ze zijn ook een ‘hot topic’ onder jongeren.
Door Theresa Martens
Maar liefst 438 leerlingen uit het secundair onderwijs kregen een platform om hun stem te laten horen. Het traject voor Jonge Wegweters leverde een reeks concrete aanbevelingen op voor een betere mobiliteit in de stad, maar hieronder lichten we drie actuele mobiliteitsthema’s uit waar jongeren én de stad Leuven vandaag mee worstelen.
“In de vragenlijst waren er veel vragen: ‘wat is er mis in Leuven.’ maar ik vind eigenlijk dat er weinig dingen fout zijn in Leuven. Ik vind Leuven echt heel goed met de fiets. Maar vanaf je buiten Leuven gaat is het wel heel wat anders. Bij de steenwegen en zo…”
Aantrekkelijker en betrouwbaarder openbaar vervoer
Doorheen het traject benadrukken de jongeren de nood aan een betrouwbaar en aantrekkelijk openbaar vervoer. Veel leerlingen gebruiken de bus, maar ervaren daarbij frustraties: door stakingen, vertragingen, bussen die niet stoppen, en door afgeschafte lijnen. Tijdens gesprekken kwamen spontaan ergernissen naar boven: “Bussen zitten vaak heel vol, komen niet… Ik doe teken maar de bus stopt niet.” Niet alleen de betrouwbaarheid kwam regelmatig aan bod, maar ook de prijs van de busabonnementen: “De bus? Nee, dat is gewoon te duur. Mijn mama kan dat van haar budget van het werk aftrekken, maar als je dat elke keer moet betalen, 10 euro om 10 keer op een bus te zitten… ja.”
De roep van de jongeren om een betrouwbaar en punctueel openbaar vervoersnetwerk komt ook terug in het beleid van de Vervoerregio Leuven, die recent protesteerde tegen het besluit van De Lijn om buslijnen te schrappen of minder frequent te laten rijden.
Hoger fietscomfort en gescheiden infrastructuur
Meer dan de helft van de deelnemende jongeren gebruikt vooral de fiets om zich te verplaatsen. Het verhogen van het fietscomfort is dan ook een topprioriteit. De jongeren zijn tevreden over het fietsbeleid in het centrum, maar ze wijzen op problemen buiten de stad: “Ik vind eigenlijk dat er weinig dingen missen in Leuven. Ik vind Leuven echt heel goed met de fiets. Maar vanaf je buiten Leuven gaat is het wel heel wat anders. Bij de steenwegen en zo…”
Fysiek gescheiden verkeersstromen kunnen de verkeerssituatie veiliger én leesbaarder maken. “Een klein haagje naast het fiets- of voetpad is al aangenamer en veiliger, dan is er duidelijk een onderscheid.”
In dat kader halen de jongeren tijdens het traject een aantal keer ook de stationsomgeving aan: “Ik fiets nu wel gewoon op ‘een’ manier bij het station maar geen idee of dat de juiste manier is.”. Veel jongeren ervaren de stationsomgeving onveilig doordat veel vervoersmodi hier kruisen: “Er gebeuren vaak ongevallen en accidenten daar: tussen fietsers en fietsers, maar ook bussen en fietsers, en bussen met bussen.”
De plannen van Stad Leuven voor het heraanleggen van het Martelarenplein zijn een kans om deze zone te verbeteren. Het Martelarenplein is een belangrijke toegangspoort van de stad en een cruciaal knooppunt voor voetgangers, fietsers en bussen. Door het plein te vergroenen en de routes naar de omliggende wijken te verbeteren kunnen stappen gezet worden om het fietscomfort te verhogen en de verkeersstromen beter tee scheiden.
Dialoog en transparantie in het beleid
Tijdens het Jonge Wegweterstraject hebben de leerlingen niet alleen laten zien dat ze knelpunten in de mobiliteit herkennen, maar ook dat ze in staat zijn om concrete en haalbare oplossingen te bedenken. Ze willen dan ook graag actief meepraten over beleidsbeslissingen.
De jongeren benadrukken dat het belangrijk is dat de stad hun keuzes uitlegt aan jongeren en andere inwoners, en hen via de juiste kanalen informeert. Ze realiseren zich wel degelijk dat complexe vraagstukken niet altijd makkelijk op te lossen zijn. Een leerling vatte het goed samen: “Alles dat je denkt dat een oplossing is, dan komen er 10 andere dingen die de oplossing terug minder goed maken. Het is ook gewoon echt heel moeilijk.”
De stad heeft al diverse partijen, zoals gebruikers, De Lijn en de NMBS, betrokken bij de heraanleg van het Martelarenplein. De jongeren hopen dat zij ook bij de volgende stappen betrokken blijven. Ze willen dat de stad in de toekomst vaker jongeren betrekt bij dit soort beslissingen.
De aanbevelingen die uit dit traject voortkwamen, bieden een waardevol perspectief dat de stad kan gebruiken op weg naar een duurzamere en jeugdvriendelijkere mobiliteit. Door de dialoog met jongeren open te houden en hun stem mee te nemen in de besluitvorming, zet Leuven een belangrijke stap naar een stad waar alle inwoners zich veilig en comfortabel kunnen verplaatsen.
